ورود
تازه‌های نشر

انتشار دیوان اشعار یک شاعر دوره قاجار

مهدی محمدی ۲۹ بهمن ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۲۳
کتاب اسرارالشهاده «دیوان سرباز» اثری در خور از شاعر لرتبار دوره‌ قاجار، اسماعیل‌خان بروجردی، متخلّص به «سرباز» است که وی در این دیوان با مضامین مختلف، به فرازهایی از زندگی و یا تولد، وفات یا شهادت و یا مدح ائمه‌اطهار پرداخته است.

به گزارش پایگاه خبری سوره مهر، این کتاب را که مصطفی لعل شاطری تدوین کرده، در یک دیباچه و ده مجلس و بخش ضمائم، عمدتاً با مضمون مرثیه پدید آمده است. بخش‌های اصلی هر مجلس، مزین است به نثر مصنوع و متکلّف دوره قاجار که در واقع حکم براعت استهلال را برای آن دارد.

سرباز در این دیوان با مضامین مختلف، به فرازهایی از زندگی و یا تولد، وفات یا شهادت و یا مدح ائمه‌اطهار پرداخته است که از جمله این موضوعات می‌توان به رحلت خاتم‌الانبیاء و سیدالاصفیاء محمد مصطفی، وفات بانوی حرم کبریا فاطمه‌زهرا(س)، حدیث بساط امیر البرره قاتل الکفر حضرت امیرالمومنین(ع)، شهادت امام حسن(ع)، شهادت مسلم بن عقیل، وداع حضرت سیدالشهدا در مدینه و رفتن به کربلا، حوادث پس از شهادت سیدالشهدا، بردن اهل‌بیت به شام و عبور کردن زینب(س) از کنار قتلگاه، شهادت امام موسی کاظم(ع)، شهادت امام رضا(ع)، تولد حضرت صاحب‌الامر(عج) و... اشاره کرد.

اسماعیل بروجردی شاعر دیوان اسرار الشّهاده در روایت‌های مختلف از وقایع گوناگون، به‌ویژه در روایت وقایع حادثه عاشورا، در مقام مورخ صرف حاضر نشده است بلکه در هر بخش چه در مقدمه چه در میان متن و چه در نتیجه‌گیری همواره تحلیل خود را که عمدتاً مبتنی‌بر نگرشی عرفانی است ارائه می‌دهد.

وی به تاریخ صدر اسلام مسلط است و از احادیث و آیات قرآنی در اشعار خود بسیار استفاده برده است. این دید عرفانی شاعر به کربلا، اشعار دیوان او را از دیگر اشعاری که در مرثیه‌ امام و یارانش سروده شده متمایز کرده است. نگاه عرفانی به قیام عاشوراء البته در شعر شاعران پیش از سرباز کسانی چون عمان سامانی سابقه داشته است.

اشعار این دیوان شعر، بیشتر در قالب مثنوی است چراکه ویژگی مثنوی نیز روایت‌گری است اما استفاده از تشبیه و استعاره و دیگر آرایه‌های ادبی باعث قوت گرفتن جنبه‌های هنری این اشعار شده است که نشان‌دهنده‌ توانمندی این شاعر لرتبار است. یکی‌از ویژگی‌های دیگر این اثر نوع نگاه به حوادث تاریخی از طریق پرداختن به دیدگاه و باورهای عامه اجتماع زمان خود در مورد حوادث کربلا یا دیگر موضوعات است.




نظرات